Houtworm bedreigt ‘De Tweede Broeker’ watermolen.

UITGEEST – De bonte knaagkever bedreigt het voortbestaan van ‘De Tweede Broeker’. De vraatzuchtige houtworm blijkt de 17e eeuwse watermolen van onder tot boven ernstig te hebben aangetast. De enige oplossing is bestrijding van het ongedierte met gas, maar dat wordt een kostbare operatie.

Snelle actie is geboden, zegt molenaar Michiel van Eerden die samen met zijn zus Linda en broer Coen een belangrijk deel van het onderhoud aan de molen doet. Hij ontdekte de bonte knaagkever in de molen. “De behandeling kan -in verband met de buitentemperatuur- niet langer op zich laten wachten. Wij gebruiken nu een deel van het reguliere onderhoudsbudget voor dit doel. Zijn zwager Gerben van der Veen, partner van zus Linda, is ook zeer betrokken bij het wel en wee van ‘De Tweede Broeker’. Hij kon als bestuurslid van de Stichting Uitgeester en Akersloter Molens (SUAM) steun vinden voor zijn verzoek een deel van het geld voor te schieten. Naarstig wordt nu gezocht naar extra financieringsmogelijkheden, zoals eenmalige giften van bedrijven en bijdragen van particulieren die willen sponsoren. Het gaat in totaal om een bedrag van twintigduizend euro.
De monumentale molen is van Michiels vader Joop geweest, die in het voorjaar van 2012 overleed. Moeder Riet is er blijven wonen. ‘De Tweede Broeker’ doet nog altijd dienst als hulpgemaal voor het op peil houden van de Uitgeester- en Heemskerkerbroekpolder.
Michiel noemt de bonte knaagkever een gluiperd. ,,Aan de buitenkant van het hout zie je niks. Ik was aan het schilderen in de kap en ontdekte een paar kleine gaatjes. Er achter bleek het hout helemaal gaar te zijn. Ik kon er zo een lange spijker insteken en ook een koevoet verdween helemaal in het verstofte hout.”
Op advies van molenmaker Cees Poland is een deskundig verdelgingsbedrijf uit Enschede ingeschakeld. Uit nader onderzoek bleek dat de hele Tweede Broeker vol zit met het schadelijke insect. De paar gaatjes zijn de in en uitvluchtwegen, erachter gaat een groot gangenstelsel schuil. Diep in het hout verricht de houtworm zijn verwoestende werk. Daar ook zitten de kraamkamers met de larven.
De bedoeling is dat de molen met speciaal doek luchtdicht zal worden ingepakt. “Met voor mensen onschadelijke gassen gaan specialisten dan de plaagdieren te lijf. De hele operatie zal ongeveer drie dagen duren. Daarna zullen de aangetaste delen van de molen nog moeten worden gerepareerd. Maar dat kunnen we voor een belangrijke deel zelf doen”, aldus Michiel.
“Het in stand houden van molens is voor particulieren bijna niet meer te doen. Er bestaat een rijksregeling met subsidies voor regulier onderhoud. Ook draagt de provincie bij aan het maalvaardig houden van molens in Noord-Holland. Maar de kosten stijgen ver boven de subsidiebijdragen uit”, aldus Gerben. Hij onderzoekt nu of het mogelijk is de Tweede Broeker onder te brengen in een stichting. Dan kan het voor sponsors fiscaal aantrekkelijker zijn financiële steun te verlenen. Voor privépersonen die een molen bezitten en bewonen is het bovendien lastig geld bij fondsen te krijgen.
De familie zet alles op alles om de molen te redden. “Dat zijn we verplicht aan vader Joop, die hier bij leven zijn hele ziel en zaligheid in heeft gestopt. Bovendien is  De Tweede Broeker, die hier al eeuwen draait, een monument dat niet verloren mag gaan.”
Wie de familie Van Eerden wil helpen of meer wil weten, kan contact op nemen met Michiel, telefoon 0251 320481 of 06 4803 3144. Zijn e-mailadres is michielvaneerden@planet.nl.